گسترش و ترویج علوم

مبدأ علم طب

برخی از دانشمندان بر این باورند که علم طب، مبدأ الهی دارد و متکی به وحی است. اندیشمند و محقق بزرگوار، شیخ مفید رحمه الله در این باره چنین می فرماید: طب، (دانشی) است که آگاهی از آن، امری ثابت است و راه دسترسی بدان وحی است. آگاهان به این دانش، آن را تنها از پیامبران بهره گرفته اند؛ نه برای آگاهی یافتن از حقیقت بیماری، جز به کمک سمع (ادله ی نقلی)، راهی هست، و نه برای آگاه شدن به درمان، راهی جز توفیق، بدین سان، ثابت می شود که یگانه راه این آگاهی شنیدن از همان خدایی است که به همه ی نهفته ها آگاه است. [۲۸۶] . به نظر می رسد نیاز انسان های نخستین، ایجاب می کرد که وحی، برخی از دانش های تجربی ضروری برای زندگی را در اختیار آنان قرار دهد. مؤید این نظریه، مطلبی است که سید بن طاووس نقل کرده است: «ان الله أهبط آدم من الجنه، و عرفه علم کل شی ء، فکان مما عرفه [ صفحه ۱۶۲] النجوم و الطب» [۲۸۷] . خداوند، آدم را از بهشت، فرود آورد و او را از آگاهی به همه چیز، برخوردار ساخت. نجوم و پزشکی، از جمله چیزهایی بود که خداوند، وی را از آن ها آگاه کرد. بنابراین، می توان گفت که سرآغاز علم طب، آموزه های وحی بوده است؛ اما تجربه ی دانشمندان نیز بدان افزوده شده و این دانش به تدریج گسترده تر شده و خواهد شد؛ لیکن این ادعا که وحی، تنها راه رسیدن به این دانش است، علاوه بر این که متکی بر برهان عقلی و یا شرعی نیست، بطلان آن به وسیله ی تجربه ثابت شده است و آنچه از مرحوم شیخ مفید نقل شده که راه رسیدن به دانش طب، «السمع عن العالم بالخفیات» است، اگر مقصود، یکی از راه های رسیدن به این دانش باشد، صحیح است؛ وگرنه نمی تواند صحیح باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *