گسترش و ترویج علوم

علم تفسیر زمان امام صادق

ایشان، جد علی علیه السلام، می فرماید: «درباره ی کتاب خدا از من بپرسید، به خدا سوگند، من می دانم که آیه آیه ی قرآن در شب نازل شده است یا در [ صفحه ۱۴۲] روز، در زمین هموار یا در کوهستان.» [۲۳۰] او پیوسته در کنار رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قرار داشت. وی دروازه ی شهر علم و دانش بود و امام جعفرصادق علیه السلام از خود این منبع به وجود آمده است. [۲۳۱] . او همانند جدش، علی علیه السلام، همچنین سخن می گوید: هر یک از یاران رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در مدت یک ماه یا کمتر، قرآن را ختم می کردند، قرآن نباید به سرعت خوانده شود، بلکه آن را با آهنگ مناسب خواند. هر گاه به آیه ای گذشتی که در آن بهشت ذکر شده بود، در آنجا درنگ نما و (آن را) از خدای سبحان بخواه و زمانی که به آیه ای بر می خوری که آتش در آن ذکر شده است، درنگ نما و ما از شر آتش دوزخ به خدا پناه می بریم. [۲۳۲] . قرآن در نزد او نخستین جایگاه و منزلت را حائز بود. از او درباره ی امام جماعتی که بر مردم نماز می خواند، سؤال شد، پاسخ داد: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: کسی که قرائتش از بقیه بهتر است، باید جلو بایستد و اگر همه در قرائت مساوی بودند، آن کسی در هجرت، سابق بر بقیه است و اگر همه در هجرت، مساوی بودند، آن کسی که سن او از همه بیشتر است و اگر از نظر سن همه مساوی بودند، آن کسی که به سنت آشناتر از دیگران است و در مسائل دینی از سایرین داناتر است. هیچ کس نباید بر فردی که در خانه ی خودش و فرمانروایی که در مرکز قدرتش می باشد، پیشی گیرد. [۲۳۳] . اما امام جعفرصادق علیه السلام از برجسته ترین مفسران قرآن کریم بوده است و دانشمندان تفسیر، به طور فراوان به تفسیر دلپذیر آن حضرت استشهاد کرده اند، و همچنین آن حضرت شاگردان زیادی را در علم تفسیر تربیت [ صفحه ۱۴۳] نموده اند؛ زیرا قرآن کتاب هدایت است و مردم را از تاریکی ها نجات داده و به سوی نور راهنمایی می کند، به همین دلیل باید عالمانی باشند تا آنچه بر مردم عادی و مشتاقان معارف قرآن روشن نیست، هویدا کنند تا مردم به سوی مفاهیم نورانی قرآن هدایت شوند. سیره ائمه اطهار علیهم السلام همواره تربیت چنین عالمانی بوده است. آنان برای درک و فهم قرآن و نیز استنباط احکام شرعی شاگردانی تربیت کرده و به آنان اجازه می دادند تا از آیات و روایات، احکام را استنباط کنند؛ چنان که ابن عباس، تربیت شده مکتب علی علیه السلام بود. امام صادق علیه السلام نیز شاگردان ویژه ای مانند: زراره بن اعین و… تربیت کردند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *