سیره عملی و رفتاری

مبارزه امام صادق با غلات

درآخر دوران امامت امیر مؤ منان علیه السلام و در دورن جامعه اسلامی ، فرقه ای به نام غلات(۱)شکل گرفت . این فرقه در اثر پیشگوییها و معجزاتی که از آن حضرت می دیدند در دوستی خود نسبت به آن بزرگوار غلوّ کرده ، او را به مرتبه خدایی رسانده یا قائل به حلول روح خدایی در وی شدند.
در دوران امامت امام باقر و امام صادق علیهم السّلام که شرایط برای آزادی نشر اندیشه های مختلف بیش ازپیش فراهم شده بود، فعّالیتهای این گروه نیز افزایش پیدا کرد. و کسانی همچون مغیره بن سعید و ابوالخطاب به نشر این تفکر کفر آمیز پرداختند.(۲)
ص: ۱۳۲
تفکرغلات ، از سوی امامان معصوم بشدّت مورد نفی و انکار قرار گرفت و آن بزرگواران با صراحت ، بیزاری خود را از این فرقه گمراه اعلام کرده ، آنان را سزاوار غضب الهی دانستند.
امام صادق علیه السلام در باره آنان می فرماید:
(سَمْعی وَ بَصَری وَ بَشَری وَ لَحْمی وَ دَمی مِنْ هؤُلاءِ بُرَآءُ، بَرَی اللّهُ مِنْهُمْ وَ رَسُولُهُ، ما هؤ لاءِ عَلی دینی وَ دینِ آبائی )(۳)
گوش ، چشم ، پوست ، گوشت و خون ( خلاصه همه وجود) من از غلات بیزار است . خدا و پیامبرش نیز از ایشان بیزارند. آنان با آیین من و پدرانم رابطه ای ندارند.
پیشوای ششم درسخنی دیگر خطاب به شیعیان می فرماید:
(جوانان خود را از خطر غلات برحذر دارید تا مبادا ایشان را فاسد کنند. غلات بدترین خلق خدا هستند، بزرگی خداوند را کوچک می شمارند و نسبت به بندگان خدا ادعای ربوبیّت می کنند، سوگند به خدا، غلات ، از یهود، نصارا، مجوس و مشرکان بدترند.)(۴)
امام علیه السلام گاهی افراد خاصی از این فرقه را اسم می برد و چهره شیطانی آنان را برای مردم بر ملا می ساخت به عنوان نمونه ، در تفسیر آیه شریفه : (هَلْ اُنَبِّئُکُمْ عَلی مَنْ تَنَزَّلُ الشَّیاطینُ تَنَزَّلُ عَلی کُلِّ اَفّاکٍ اءَثیمٍ)(۵) فرمود: آنان هفت نفرند: مغیره ، بیان ، صائد، حمزه بن عماره بربری ، حارث شامی ، عبداللّه بن حارث و ابوالخطّاب .(۶)
مبارزه امام علیه السلام با غلات به این مقدار که بر شمردیم محدود نمی شود، بلکه آن حضرت در موارد زیادی دربرخورد خصوصی با افراد، آنان را از خطراین اندیشه کفرآمیز برحذر و به صراط مستقیم رهنمون می ساخت .(۷).
ص: ۱۳۳
۱-بحارالانوار ، ج ۳۷ ، ص ۳۲ و رجال کشی ، ج ۲ ، ص ۴۹۶ .
۲-بحارالانوار، ج ۳۷ ، ص ۳۲ و رجال کشی ، ج ۲ ، ص ۴۹۴ .
۳-غلات ، جمع غالی ، به معنای غلوّ کننده است و غلوّ در لغت به معنای گزافه گویی و زیاده روی و افراط در امری است
۴-ر . ک : الفرق بین الفرق ، ص ۲۳۶ و ۲۳۸ و ۲۴۷ و الملل و النّحل ، ج ۱ ، ص ۱۷۶ ۱۸۰ .
۵-بحارالانوار ، ج ۲۵ ، ص ۲۹۸ .
۶-اِحْذَرُوا عَلی شَبابِکُمُ الْغُلاهَ لا یُفْسِدُوهُمْ فَاِنَّ الْغُلاهَ شَرُّ خَلْقِ اللّهِ، یُصَغِرُونَ عَظَمَهَ اللّهِ وَ یَدَّعُونَ الرُّبُوبیَّهَ لِعِبادِ اللّهِ ، وَ اللّهِ اِنَّ الْغُلاهَ لَشَرُّ مِنَ الْیَهُودِ وَ النَّصاری وَ الْمَجُوسِ وَ الَّذینَ اَشْرَکُوا(بحارالانوار ، ج ۲۵ ، ص ۲۶۵).
۷-شعراء (۲۶) ، آیات ۲۲۱ و۲۲۲ یعنی : آیا به شما خبر دهم که شیاطین بر چه کسی نازل می شوند؟ آنها بر هر دروغگوی گنهکار فرود می آیند.
برگرفته از کتاب غدیر در سیره امام صادق علیه السلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *