اصحاب و شاگردان

اصحاب و شاگردان امام صادق (ع) – زکریا بن ادم بن عبدالله بن سعد اشعری قمی

اشاره
ثقه و جلیلالقدر بوده، و مرحوم شیخ طوسی او را از اصحاب امام صادق (ع) دانسته [ ۶۵۸ ]، و در جای دیگر، او را از ثقات اصحاب
حضرت رضا (ع) [ ۶۵۹ ]، و در محل دیگر، او را از اصحاب حضرت جواد (ع) میداند. [ ۶۶۰ ] طبق ظاهر گفته شیخ، زکریا بایستی
محضر امام هفتم (ع) را درک نکرده باشد. زکریا نزد حضرت ثامن الحج (ع) منزلتی رفیع داشت. [ ۶۶۱ ]. شیخ کشی از زکریا بن
ادم روایت کرده که گفت: به حضرت رضا (ع) عرض کردم که میخواهم از شهر قم بیرون روم، چون سفیهان در آن جا بسیار
میباشند. حضرت فرمود: این کار را مکن؛ زیرا به واسطه تو بلا از ایشان دفع میشود همچنان که به واسطه حضرت ابوالحسن کاظم
(ع) از اهل بغداد. [ ۶۶۲ ]. و نیز کشی از علی بن مسیب همدانی که از ثقات حضرت رضا (ع) است، نقل کرده که گفت: به حضرت
رضا (ع) عرض کردم که راه من دور است، و همه وقت نمیتوانم خدمت شما برسم، از چه کسی احکام دین خود را اخذ کنم؟
معالم دین خود را از زکریا بن ادم فرا بگیر که او بر دین و – « من زکریا بن ادم القمی المأمون علی الدین و الدنیا » : حضرت فرمود
دنیا مأمون است. [ ۶۶۳ ]. یکی از خوشبختیهای زکریا بن ادم آن بود که یک سال با حضرت ثامن الحجج در راه حج، از مدینه تا
مکه، مصاحب و هم کجاوه بوده است. [ ۶۶۴ ]. [صفحه ۲۱۰ ] شیخ کشی، به سند معتبر، از زکریا بن ادم روایت کرده که گفت: در
اول شب، بر حضرت رضا (ع) وارد شدم، حضرت از ابوجریر قمی که تازه وفات کرده بود سؤال کرد، و برایش طلب رحمت نمود،
و پیوسته با من سخن میگفت، و من با آن حضرت صحبت مینمودم، تا صبح طلوع کرد و حضرت برخاست و نماز صبح را به جا
آورد. [ ۶۶۵ ] نویسنده گوید: از ظاهر روایت استفاده میشود که آن شب را حضرت تا صبح بیدار بوده، و با زکریا سخن میگفته؛ و
باید آن سخنان مطالب بسیار مهمی بوده باشد که حتی آن حضرت را از نوافل شب باز داشته، و بیشک آن مذاکره برگرد مباحث
وقال شیخنا الصدوق (ره) فیم املی علی » . علمی و حدیث دور میزده، که اشتغال به علم و حدیث از هر عبادتی افضل و بالاتر است
شیخ صدوق (ره)، در آن – « المشایخ فی مجلس واحد من مذهب الامامیۀ: و من احیی هاتین اللیلتین بمذاکره العلم فهو افضل
مجلسی که دیکته نمود بر مشایخ از مذهب امامیه، فرمود: و هر کس که احیاء بدارد شب بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان را
روی » : به مذاکره علم، پس آن افضل است. [ ۶۶۶ ]. زکریا از موقعیتی همسان سلمان نسبت به رسول خدا (ص) برخوردار گشته بود
ابن ابیالحدید، از – «( ابن ابیالحدیدی عن الاستیعاب صلی الله علیه و آله یتفرد به فی اللیل حتی کاد یغلبنا علی رسول الله (ص
کتاب استیعاب، از عایشه نقل کرده که گفت: شب هنگام، رسول خدا (ص) با سلمان، به دور از دیگران، مجلسی داشت که تا پاسی
از شب ادامه مییافت تا جایی که بهره او از پیامبر بیشتر از ما میگشت. [ ۶۶۷ ]. حضرت جواد الائمه (ع) پس از مرگ زکریا، از او
رحمه الله تعالی، یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیا، رحمت پروردگار بر او در روز ولادت » : به نیکی یاد کرد و دربارهاش فرمود
و در هنگام مرگ و در روز قیامت؛ به درستی که او عارف به حق زندگی کرد و صابر بر آن، و بر پا دارنده فرائض الهی بود، و
۶۶۸ ]. در مجالس المؤمنین، از شیخ ] .« بیهیچ کژی و کاستی از دنیا رفت، خداوند به او پاداش نیت و سعیاش را عطا فرماید
نجاشی، نقل شده که از زکریا کتابی در حدیث و کتابی [صفحه ۲۱۱ ] در بیان مسائلی که آنها را از امام رضا (ع) استماع نموده
.[ بود، بر جا ماند. [ ۶۶۹ ] شیخ طوسی نیز کتاب او را ذکر کرده است. [ ۶۷۰
برگرفته از کتاب اصحاب امام صادق علیه السلام نوشته: علی محدث زاده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *