اخلاق و فضائل

اهل بیت و علم بر زبان ها

اهل بیت علیهم السلام در کشور و شهر خودشان محدود بودند و مجبور به اقامت اجباری بودند و مانع نشر اسلام در بلاد دور می شدند، و لکن خداوند عزوجل این محدودیت را شکست، چون زبان آن ها را آزاد و [ صفحه ۱۷۴] گویا قرار داد، و هیچ کس از اهل فارس یا نبط و غیره با آن ها برخورد نکرد مگر این که با زبان خودشان با آن ها تکلم کردند و گویا یکی از آن ها هستند؛ پس مردم به این جهت تعجب می کردند و حب و اجلال آن ها در نزد مردم زیاد می شد. عده ای علت قدرت تکلم امام به زبان های مختلف را این دانستند که جده او فارسیه و مادرش بربریه یا رویمه یا… همان گونه که در شرح حال ایشان گذشت، بوده است؛ زبان های دیگری که امام علیه السلام به طور قطع به آن ها تکلم می کرد؛ چه می شود؟ و امام علیه السلام فرمود: من به هفتاد صورت صحبت می کنم برای من در تمام آن ها فصاحت است (کلام را از مخرج ادا می کنم). [۳۰۶] . خدای عزوجل در قرآن کریم از قول پیامبر خدا، سلیمان علیه السلام، ذکر کرده است: (علمنا منطق الطیر) [۳۰۷] . و امام علیه السلام با هدهد تکلم کرد: (اذهب بکتابی هذا فألقه الیهم ثم تول عنهم فانظر ماذا یرجعون) [۳۰۸] . و همین طور امام علیه السلام کلام مورچه را فهمید وقتی به یارانش فرمود: (یا أیها النمل ادخلوا مساکنکم لا یحطمنکم سلیمان و جنوده و هم لا یشعرون) [۳۰۹] . ای مورچگان! وارد منازلتان شوید تا سلیمان و لشکریانش شما را ناآگاهانه پایمال نکنند. پس از گفته آن ها تبسمی کرد، و همین طور کلام حضرت مریم علیهاالسلام ما ملک و ساره با ملائکه ها و…. [ صفحه ۱۷۵]
تکلم امام به زبان های مختلف
ابان بن تغلب، می گوید: صبح زود از خانه ی خودم در مدینه بیرون آمدم و به قصد دیدار امام صادق علیه السلام به سوی خانه او روانه شدم. وقتی به درب خانه رسیدم، مردمی بیرون آمدند که خوش لباس تر و خوش سیماتر از آن ها را ندیده بودم. خیلی باوقار و طمأنینه بودند که پرنده ای بر سر آن ها بود. سپس خدمت حضرت رسیدیم. امام برای ما حدیث گفت، از خانه که بیرون آمدیم، پنج نفر با زبان های مختلف از عربی، فارسی، نبطی، حبشی و سقلبی آن حدیث را فهمیدند، لذا به یکدیگر گفتیم: این چگونه حدیثی بود که همه ی ما آن را به زبان خود فهمیدیم؟ کسی که زبانش عربی بود، گفت: با من عربی سخن گفت، فارس گفت: فارسی فهمیدم، حبشی گفت: او حبشی تکلم نمود، سقلبی گفت: او فقط به زبان سقلبی سخن گفت. پس برگشتیم و جریان را برای حضرت بیان کردیم. حضرت فرمود: سخن یکی بود، ولی با زبان های خودتان برای شما تفسیر شد. [۳۱۰] . پس امام علیه السلام فرمود: اگر امام برای جن و انس با هم باشد، پس او پرسیده می شود برای حفظ شریعت اسلام و بیان احکام آن تا این که ارشاد شود آن کسی که باید ارشاد شود و این عملی نیست مگر به شناخت زبان افرادی که به آن گفتگو می کنند یا سؤال از آن می کنند. مفضل بن عمر می گوید: آمدیم در منزل اباعبدالله علیه السلام و قصد اجازه گرفتن را داشتیم، پس کلامی را شنیدیم که عربی نبود، خیال کردیم که سریانی است، سپس او گریست، و ما هم به گریه او گریه کردیم، غلام ایشان به نزد ما آمد و اجازه ورود داد. ما هم داخل شدیم. من گفتم: خدا تو را سلامت نگه دارد، به نزد شما آمدیم و خواستیم اجازه ورود بگیریم، [ صفحه ۱۷۶] شنیدیم به کلامی تکلم می کنی که عربی نیست و فکر کردیم که سریانی است، سپس گریستی و ما هم به گریه شما گریستیم. امام علیه السلام فرمود: بلی، الیاس نبی را به یاد آوردم که از پیامبران عابدین بنی اسرائیل بود، پس گفتم، همان گونه که او در سجودش می گفت: سپس به سریانی در آن شروع کردم. – به خدا سوگند، نه کشیشی و نه جاثلیقی فصیح تر از او ندیدم. سپس آن را به عربی برای ما تفسیر کرد. و در سجودش فرمود: «أتراک معذبی و قد اجتنبت لک المعاصی، اتراک معذبی و قد اسهرت لک لیلی…». [۳۱۱] . امام علیه السلام بعضی اوقات به عمد به زبان دیگری برای تقویت دل های شیعیانش و بیان کرامت ائمه، سخن می گفت، و آن قوی ترین تصمیم در انجام اوامرشان و انزجار از نواهیشان بود وگرنه امام علیه السلام قادر بر دعا به زبان او بود.
برگرفته از کتاب ویژگیهای امام صادق علیه السلام نوشته آقای حامد فدوی اردستانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *