آثار

مصحف ویژه یا کتاب اصول اهل بیت

امیرالمؤمنین علی علیه السلام پس از مراسم کفن و دفن رسول خدا صلی الله علیه و آله سوگند یاد کرد که جز برای نماز و یا جمع آوری قرآن، عبا نپوشد. [۳۵۸] . ایشان، قرآن را به ترتیب نزول آن جمع آوری فرمود و به عام و خاص، مطلق و مقید، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، عزائم و رخصت و سنت و آداب و رسوم آن اشاره کرد و علل و اسباب نزول در آن را، روشن ساخت. در شأن و منزلت این کتاب آمده است که محمد بن سیرین می گوید: [ صفحه ۲۰۰] اگر این کتاب را دریابم، در آن علم وجود دارد. این کتاب – همان گونه که از محتویاتش پیداست – مصحفی ویژه و کتاب اصولی است که علی علیه السلام آن را جمع آوری کرده است. [۳۵۹] . الجامعه، کتابی با طول هفتاد ذراع به املای پیامبر و خط علی علیه السلام است. آنچه از حلال و حرام و غیر آن که مردم بدان نیاز دارند، در آن کتاب وجود دارد، حتی دیه ی خراش های کوچک، در آن آمده است. [۳۶۰] و گواهانی از بزرگان اصحابشان از جمله ابوبصیر نزدشان حضور داشته اند. گفته اند: این کتاب، الجامعه، صحیفه، کتاب علی و صحیفه ی عتیقه نامیده شده است، امیرالمؤمنین علیه السلام در سخنان خود خطاب به مردم چنین اظهار می داشت: به خدا سوگند! نزد ما کتابی جز کتاب خدا و این صحیفه نیست که برایتان بخوانیم – آن صحیفه به شمشیر حضرت آویزان بود – من آن را از رسول خدا صلی الله علیه و آله گرفته ام. [۳۶۱] . ابوجعفر منصور، خلیفه، همین کتاب علی را درخواست کرد. امام صادق علیه السلام آن را آورد و در آن خواند، زن هایی که شوهرانشان از دنیا می رود، از اموال غیر منقول وی هیچ گونه حقی ندارند، ابوجعفر گفت: به خدا سوگند، این خط علی علیه السلام و املای رسول خدا صلی الله علیه و آله می باشد. [۳۶۲] . به قول مالک پیشوای مدینه، ابوجعفر، خود از دانشمندان بود، همان گونه که جاحظ، انتقادگر معروف نیز به این معنا اذعان دارد. علت این که ابوجعفر سوگند می خورد، این بوده که او قبلا نوشتاری را از علی علیه السلام خوانده بود و یا از دانشی برخوردار بود که می توانسته تشخیص بدهد که آن کلمات املای رسول خدا صلی الله علیه و آله است. [ صفحه ۲۰۱] کتاب دیات که در فقه معاصر، «مسئولیت مدنی» نامیده می شود، و علی کسی را – که بر جسم، ضرر و خسارت وارد می آورد – جبران می کند. محتویات آن را ابن سعد در «جامع»، کتاب معروفش آورده است و احمد بن حنبل در «مسند» بزرگ، آن را از او نقل کرده است و بخاری و مسلم، آن را ذکر کرده و هر دو آن را از او روایت کرده اند. [۳۶۳] .
برگرفته از کتاب ویژگیهای امام صادق علیه السلام نوشته آقای حامد فدوی اردستانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *